Tác dụng phụ và sự thật về đặt kính nội nhãn mà phòng khám mắt không nói cho bạn biết

Trước hết, mình đã đặt kính Artisan vào khoảng năm 20 tuổi, và may mắn là gần 15 năm nay mình sống mà không có tác dụng phụ lớn. Mình bị cận thị siêu nặng khoảng -9, -10 ở hai mắt, và vì mắt kém nên nếu làm sẽ phải bào mòn giác mạc rất nhiều, nên mình được kết luận là không phù hợp với LASIK và LASEK. Từ nhỏ việc đeo kính dày đã là mặc cảm của mình, nên mình không tìm hiểu kỹ mà cứ thế phẫu thuật. Khi đó, bệnh viện chỉ nói về những tác dụng phụ lặt vặt dự kiến như chói sáng hay hội chứng khô mắt, và may mắn là ca phẫu thuật diễn ra tốt. Dù vậy, vì một vài sự thật về đặt kính mà mình biết được sau phẫu thuật, mình luôn sống với sự bất an, và nếu trước khi phẫu thuật mình biết trước, mình nghĩ mình đã nhận phẫu thuật với một tâm thế khác. Trước tiên, trước khi giải thích, cần biết rằng phía sau giác mạc của mắt chúng ta có các tế bào thiết yếu giúp duy trì thị lực, gọi là tế bào nội mô giác mạc. Khi sinh ra, trẻ sơ sinh có 4000-5000 tế bào, và khi lớn tuổi dần đến tuổi trưởng thành, con số này tự nhiên giảm xuống 2500-3000; khi về già sẽ giảm xuống dưới 2000. Số lượng tế bào giác mạc rất thấp đồng nghĩa với mất thị lực vĩnh viễn, và dưới 500 là mức suy giảm thị giác cần ghép giác mạc. Kính đặt vào được đưa vào phía sau giác mạc, nơi các tế bào nội mô này nằm, nên nguy cơ giảm tế bào nội mô cao hơn so với mắt không có dị vật như kính. Dưới đây là những sự thật liên quan mà nhất định cần biết. 1. Vì trong quá trình đặt kính chắc chắn sẽ có tổn thương, số lượng tế bào này sẽ giảm xuống (từ vài chục đến vài trăm), và tế bào đã mất một lần thì khác với các tế bào khác trong cơ thể, tuyệt đối không phục hồi. 2. Nếu số lượng tế bào giảm xuống dưới 2000 thì nên cân nhắc tháo kính, và nhất định phải tháo trước khi giảm xuống 1500. Nếu xuống dưới 1000, do nguy cơ nhiều biến chứng, phẫu thuật tháo cũng có thể không dễ; nếu dưới 500, có thể cần ghép giác mạc. 3. Cách phòng ngừa giảm số lượng tế bào nội mô sau phẫu thuật là không để mắt chịu va chạm. Dù thời gian có trôi qua bao lâu, suốt đời vẫn phải tránh dụi mắt, ấn mạnh vào mắt, và cả những sở thích hay môn thể thao có thể làm tổn thương vùng mặt. 4. Dù quản lý tốt đến đâu, vẫn có trường hợp số lượng tế bào tụt mạnh không rõ nguyên nhân. Có trường hợp 10 năm không có vấn đề gì, rồi một ngày đột nhiên số lượng tế bào giảm vùn vụt và phải tháo ra. May mắn là trong 15 năm qua, mình không bị giảm vượt quá mức giảm tự nhiên, nhưng mình luôn hơi nhạy cảm vì sợ mắt xảy ra chuyện gì. 5. Nếu sau khi đặt kính có tác dụng phụ và phải tháo ra, thị lực cũng không trở lại được như mức ban đầu. Nhiều phòng khám mắt giải thích như thể nếu có vấn đề thì chỉ cần tháo kính ra là được, làm cho tác dụng phụ nghe có vẻ dễ giải quyết. Nhưng vấn đề là khi đặt và tháo kính, như đã nói ở trên, tổn thương giác mạc và tế bào nội mô là điều khó tránh, nên thị lực không quay về y nguyên như trước phẫu thuật. Tất nhiên, giống như các phòng khám thẩm mỹ, khi đi tư vấn ở phòng khám mắt, có lẽ họ cũng sẽ không nhắc đến những nội dung trên hoặc không nhấn mạnh nhiều. Nếu chỉ nghĩ đến nguy cơ thì trên đời này sẽ chẳng có phẫu thuật nào có thể làm, nhưng ít nhất việc có càng nhiều thông tin càng tốt trước khi phẫu thuật là quyền của bệnh nhân, và mình nghĩ điều đó giúp ứng phó nhanh nếu có vấn đề. Mình xin kết thúc ở đây, mong rằng bài này sẽ giúp ích cho mọi người đang chuẩn bị phẫu thuật điều chỉnh thị lực