ผลข้างเคียงและความจริงเกี่ยวกับการใส่เลนส์เสริมที่จักษุคลินิกไม่บอก

ก่อนอื่น ฉันได้รับการใส่เลนส์ Artisan ตอนอายุประมาณ 20 ปี และโชคดีที่เกือบ 15 ปีที่ผ่านมาใช้ชีวิตมาโดยไม่มีผลข้างเคียงรุนแรง ฉันมีสายตาสั้นระดับสูงมาก ประมาณ -9, -10 ทั้งสองข้าง และเพราะสายตาแย่มาก จึงต้องกรอกระจกตาออกมากถ้าทำ จึงได้รับความเห็นว่าไม่เหมาะกับ LASIK และ LASEK ตั้งแต่เด็ก การใส่แว่นหนาเป็นปมด้อยของฉัน เลยไม่ได้ศึกษาดีๆ แล้วตัดสินใจผ่าตัดทันที ตอนนั้นโรงพยาบาลบอกแค่ผลข้างเคียงเล็กๆ น้อยๆ ที่คาดได้ เช่น แสงฟุ้งหรือภาวะตาแห้ง และโชคดีที่การผ่าตัดเป็นไปด้วยดี ถึงอย่างนั้น เพราะข้อเท็จจริงบางอย่างเกี่ยวกับการใส่เลนส์ที่ได้รู้หลังผ่าตัด ฉันจึงใช้ชีวิตด้วยความกังวลอยู่เสมอ และก่อนรับการผ่าตัด ถ้ารู้ล่วงหน้า ฉันคิดว่าคงเข้ารับการผ่าตัดด้วยความเตรียมใจอีกแบบหนึ่ง ก่อนอื่น ก่อนจะอธิบาย ต้องรู้ว่าหลังกระจกตาของดวงตาเรามีเซลล์จำเป็นที่ช่วยคงการมองเห็น เรียกว่าเซลล์เยื่อบุผิวด้านในกระจกตา เมื่อเกิดมาเป็นทารกแรกเกิด จะมีอยู่ 4000-5000 เซลล์ และเมื่ออายุมากขึ้นจนเป็นผู้ใหญ่ จะลดลงตามธรรมชาติเหลือ 2500-3000 เซลล์ และเมื่อเข้าสู่วัยชราจะลดลงต่ำกว่า 2000 เซลล์ จำนวนเซลล์กระจกตาที่ต่ำมากหมายถึงการสูญเสียการมองเห็นถาวร และ 500 เซลล์หรือต่ำกว่านั้นเป็นระดับความบกพร่องทางการมองเห็นที่ต้องปลูกถ่ายกระจกตา เลนส์ที่ใส่เข้าไปจะถูกใส่ไว้ด้านหลังกระจกตา ซึ่งเป็นตำแหน่งของเซลล์เยื่อบุผิวด้านในเหล่านี้ ดังนั้นจึงมีความเสี่ยงที่เซลล์เยื่อบุผิวด้านในจะลดลงสูงกว่าดวงตาที่ไม่มีสิ่งแปลกปลอมอย่างเลนส์ ด้านล่างคือข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องซึ่งจำเป็นต้องรู้ 1. ระหว่างการใส่เลนส์จะเกิดความเสียหายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทำให้จำนวนเซลล์นี้ลดลง (หลักสิบถึงหลักร้อย) และเซลล์ที่หายไปแล้ว ต่างจากเซลล์อื่นๆ ในร่างกายเรา คือไม่มีวันฟื้นกลับมา 2. หากจำนวนเซลล์ลดลงต่ำกว่า 2000 ควรพิจารณาถอดเลนส์ และต้องถอดออกก่อนจะลดลงถึง 1500 ถ้าลดลงต่ำกว่า 1000 การผ่าตัดถอดออกก็อาจไม่ง่ายเนื่องจากความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนหลายอย่าง และหากต่ำกว่า 500 อาจจำเป็นต้องปลูกถ่ายกระจกตา 3. วิธีป้องกันจำนวนเซลล์เยื่อบุผิวด้านในลดลงหลังผ่าตัด คือไม่ให้ดวงตาได้รับแรงกระแทก ไม่ว่าเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหน ตลอดชีวิตต้องหลีกเลี่ยงการขยี้ตา กดตาแรงๆ และงานอดิเรกหรือกีฬาที่อาจทำให้บริเวณใบหน้าบาดเจ็บ 4. แม้จะดูแลดีแค่ไหน ก็มีกรณีที่จำนวนเซลล์ลดฮวบโดยไม่ทราบสาเหตุ มีกรณีที่ไม่มีปัญหาเลยตลอด 10 ปี แล้วอยู่มาวันหนึ่งจำนวนเซลล์ก็ลดลงอย่างรวดเร็วจนต้องถอดออก โชคดีที่ตลอด 15 ปีของฉัน ยังไม่ได้ลดลงเกินกว่าค่าการลดลงตามธรรมชาติ แต่ฉันก็อ่อนไหวอยู่เสมอว่าดวงตาจะเกิดอะไรขึ้นไหม 5. หากใส่เลนส์แล้วเกิดผลข้างเคียงจนต้องถอดออก การมองเห็นจะไม่กลับไปเท่าระดับเดิมด้วยซ้ำ จักษุคลินิกหลายแห่งอธิบายราวกับว่าหากเกิดปัญหาก็แค่ถอดเลนส์ออก ทำให้ดูเหมือนว่าถ้าเกิดผลข้างเคียงก็แก้ได้ง่าย แต่ปัญหาคือ การใส่และถอดเลนส์ทำให้เกิดความเสียหายต่อกระจกตาและเซลล์เยื่อบุผิวด้านในอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ตามที่กล่าวข้างต้น ดังนั้นการมองเห็นจึงไม่กลับไปเหมือนก่อนผ่าตัด แน่นอนว่า เช่นเดียวกับคลินิกศัลยกรรมตกแต่ง จักษุคลินิกก็คงไม่กล่าวถึงเนื้อหาข้างต้นเมื่อไปปรึกษา หรือไม่เตือนอย่างจริงจัง ถ้าคิดถึงแต่ความเสี่ยง โลกนี้ก็คงไม่มีการผ่าตัดไหนที่ทำได้ แต่ฉันคิดว่าอย่างน้อยการมีข้อมูลให้มากที่สุดก่อนรับการผ่าตัดเป็นสิทธิของผู้ป่วย และหากเกิดปัญหาก็จะรับมือได้รวดเร็ว ขอจบเพียงเท่านี้ โดยหวังว่าจะเป็นประโยชน์กับทุกคนที่กำลังจะเข้ารับการผ่าตัดแก้ไขสายตา